close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • POWRÓT DO POLSKI

  • Informacja dla osób powracających na stałe do Polski

     

    W ostatnich latach coraz więcej obywateli naszego kraju myśli o powrocie do Ojczyzny. Dotyczy to również Polaków mieszkających na terenie Stanów Zjednoczonych. Z decyzją tą wiążą się istotne obawy związane z ponownym zaaklimatyzowaniem się, znalezieniem pracy czy ze sprawami związanymi z przyszłymi świadczeniami emerytalno-rentowymi.

     

    Przedstawiamy informacje dla rodaków powracających do kraju, mające na celu odpowiednie przygotowanie do powrotu i pomoc w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości.

     

    Część I

     

    Dokumenty, dane osobowe i zameldowanie

     

     

    Paszport

     

    Przygotowania do wyjazdu z USA należy rozpocząć od upewnienia się czy posiadacie Państwo ważny polski paszport. Wymóg posługiwania się polskim dokumentem paszportowym podczas kontroli granicznej wynika z ustawy o obywatelstwie polskim i dotyczy wszystkich obywateli – zarówno tych mieszkających w Polsce, jak i tych, którzy posiadają równocześnie obywatelstwo innego kraju i na stałe mieszkają za granicą. Przekroczenie polskiej granicy na podstawie paszportu innego kraju, skutkuje stosowaniem przepisów dotyczących cudzoziemców, a największym, choć nie jedynym związanym z tym ograniczeniem jest to, że pobyt cudzoziemca w Polsce nie może przekroczyć 90 dni w okresie 180-dniowym. Straż Graniczna rekomenduje więc, aby z odpowiednim wyprzedzeniem podjąć kroki zmierzające do uzyskania polskiego paszportu i posługiwać się polskim dokumentem w trakcie kontroli granicznej, co pozwoli na uniknięcie nieprzyjemności na granicy.

    Informacje paszportowe znajdą Państwo na stronie internetowej Konsulatu:

    http://www.nowyjork.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/paszporty/

     

    WAŻNE!

     

    W wielu sytuacjach złożenie wniosku paszportowego musi zostać poprzedzone uregulowaniem spraw obywatelskich i prawnych. Wniosek o potwierdzenie obywatelstwa polskiego do wojewody muszą złożyć osoby, których paszport utracił ważność przed laty, natomiast wniosek o zarejestrowanie zagranicznego aktu urodzenia lub małżeństwa wymagany jest od osób, które nigdy wcześniej nie uzyskały numeru PESEL lub których dane zmieniły się po wyjeździe z Polski (np. w wyniku zawarcia małżeństwa czy zmiany imienia lub nazwiska). Sprawy te mogą zostać uregulowane za pośrednictwem Konsulatu, ale należy pamiętać, że ich przeprowadzenie wymaga czasu - Konsulat pomaga w przygotowaniu wniosków w sprawach obywatelskich i prawnych, a następnie przekazuje je do rozpatrzenia instytucjom w Polsce (urzędom wojewódzkim i urzędom stanu cywilnego). Działania prowadzące do uzyskania polskiego paszportu trzeba więc rozpocząć z odpowiednim wyprzedzeniem.  

     

     

    Dowód osobisty

     

    Pełnoletni obywatele, którzy mieszkają w Polsce mają obowiązek posiadania i posługiwania się dowodem osobistym na terytorium kraju, a za niedopełnienie tego obowiązku grozi kara.  Dowód jest dokumentem, który potwierdza tożsamość i obywatelstwo posiadacza. Wniosek o uzyskanie dowodu osobistego można złożyć bezpłatnie w każdym urzędzie gminy w kraju. Nie jest natomiast możliwe wyrobienie dowodu za pośrednictwem Konsulatu. Wniosek składa się w formie pisemnej lub w formie elektronicznej. Wyrobienie dokumentu trwa zwykle do 30 dni. Trzeba pamiętać, że po odbiór dowodu należy zgłosić się osobiście do tego samego urzędu, w którym złożony był wniosek.

     

     

    Numer PESEL

     

    Numer PESEL to 11-cyfrowy numer ewidencyjny identyfikujący osobę, konieczny do zrealizowania wielu formalności w kraju. Numer zostaje nadany m. in. przy sporządzeniu aktu urodzenia dla dziecka urodzonego na terytorium Polski, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy w kraju oraz przy ubieganiu się o dowód osobisty i paszport. System PESEL funkcjonuje w Polsce od połowy lat 80-tych. Osoby nie posiadające numeru, które mieszkają za granicą występują o wydanie numeru PESEL wraz ze złożeniem wniosku o paszport w Konsulacie. Numer PESEL mogą uzyskać obywatele polscy, a w określonych przypadkach także cudzoziemcy.

     

     

     

    Prawo jazdy

     

    Osoby posiadające jedynie amerykańskie prawo jazdy nie mogą prowadzić samochodu na terenie Polski. Aby uzyskać taką możliwość powinny wystąpić o uzyskanie międzynarodowego prawa jazdy lub złożyć wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy. W przypadku osób, które w przeszłości posiadały polskie prawo jazdy, najlepiej wystąpić z wnioskiem o wyrobienie nowego dokumentu, który składa się w zależności od miejsca zamieszkania w urzędzie miasta, urzędzie dzielnicy lub w starostwie powiatu. Międzynarodowe prawo jazdy – International Driving Permit - jest wydawane przez firmę ubezpieczeniową AAA i uprawnia do prowadzenia pojazdu jedynie na okres 6 miesięcy od daty przyjazdu do Polski. Aby uzyskać polskie prawo jazdy, obywatele Stanów Zjednoczonych lub osoby, które posługiwały się tylko amerykańskim prawem jazdy powinny zdać pisemny egzamin teoretyczny. Zagraniczne prawo jazdy, na podstawie którego wydano polskie prawo jazdy, jest następnie zwracane przez polski urząd do odpowiedniego organu państwa, które je wydało. Warto również zaopatrzyć się w dokument poświadczający prawdziwość danych zawartych na amerykańskim prawie jazdy w stanowym wydziale komunikacji. Dokument ten może okazać się przydatny, gdy polskie urzędy będą chciały zbadać autentyczność amerykańskiego prawa jazdy.

     

     

     

    Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy

     

    Do dnia 1 stycznia 2018 r. każdy obywatel polski mieszkający w Polsce jest objęty obowiązkiem meldunkowym. Oznacza to, że najpóźniej w 30. dniu od przybycia do miejsca zamieszkania należy zameldować się na pobyt stały pod wskazanym adresem. Możliwe jest także zameldowanie na pobyt czasowy w wypadku pobytu pod adresem innym niż stały, przekraczającego 3 miesiące. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy należy zgłosić w urzędzie gminy właściwym ze względu na deklarowane miejsce zamieszkania. W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Zgłoszenia można dokonać osobiście lub przez pełnomocnika, o zameldowaniu dzieci muszą pamiętać ich rodzice lub opiekunowie. Usługa zameldowania na pobyt stały i uzyskanie zaświadczenia o takim zameldowaniu są bezpłatne. Jeżeli dane zamieszczone we wniosku o zameldowanie nie budzą wątpliwości, zameldowania dokonuje się w momencie złożenia wniosku.

     

    Z obowiązkiem meldunkowym wiąże się także obowiązek wymeldowania się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Możliwe jest wymeldowanie się podczas zgłoszenia zameldowania w nowym miejscu. Należy także pamiętać o obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę na dłużej niż 6 miesięcy. Usługa jest bezpłatna, a zgłoszenie zostanie od razu przyjęte w urzędzie gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania. 

     

     

     

    ePUAP

     

    Portal ePUAP to Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej, która umożliwia załatwianie spraw urzędowych drogą elektroniczną, także z zagranicy. W celu korzystania z platformy należy założyć konto na stronie www.epuap.gov.pl, wypełnić i wysłać wniosek o nadanie profilu zaufanego, a następnie potwierdzić tożsamość w punkcie potwierdzającym. Potwierdzenia można dokonać m. in. w Konsulacie.

     

     

    Dokumenty zabierane ze Stanów Zjednoczonych

     

    Wyjeżdżając ze Stanów Zjednoczonych warto zabrać ze sobą dokumenty amerykańskie, które mogą okazać się potrzebne do przeprowadzenia różnego rodzaju formalności w Polsce. Poza dokumentami tożsamości przygotujmy dokumenty prawne, administracyjne  i podatkowe czy te, które potwierdzają uzyskane wykształcenie i przebieg pracy zawodowej. Ważne będą dokumenty wskazujące na zmianę imienia lub nazwiska, wyroki rozwodowe, akty stanu cywilnego, pełnomocnictwa, dowody posiadanego ubezpieczenia czy pobieranych świadczeń. Należy pamiętać, że do celów urzędowych dokumenty amerykańskie muszą być przedkładane z oficjalnym tłumaczeniem na język polski (odpłatnie można go dokonać u tłumacza przysięgłego w Polsce lub poświadczyć tłumaczenie w Konsulacie). Dokumenty sporządzone w USA muszą także być opatrzone tzw. klauzulą Apostille, która umożliwia posługiwanie się nimi do celów urzędowych w Polsce. Apostille poświadcza zarówno autentyczność dokumentu, jak i to, że dokument został wydany przez uprawniony do tego podmiot. Klauzulę wydają wyznaczone do tego w każdym stanie organy amerykańskie i kwestie związane z jej uzyskaniem należy omawiać bezpośrednio z nimi.

     

    Posiadacze obywatelstwa amerykańskiego lub Zielonej Karty powinni także zadbać o zgromadzenie wszystkich dokumentów, które będą konieczne do wywiązywania się z obowiązków ciążących na nich z tytułu posiadania obywatelstwa czy prawa pobytu w USA.

    Bardzo ważne jest również ujednolicenie danych osobowych w polskich i amerykańskich dokumentach – ma to duże znaczenie w sprawach rodzinnych, majątkowych czy spadkowych i innych kwestiach prawnych, które mogą pojawić się w przyszłości.

     

    Część II

     

    Emerytura

     

    Wstęp

    Polacy, którzy pracowali w Stanach Zjednoczonych mogą po powrocie do Polski otrzymywać na tej podstawie emeryturę oraz rentę.

     

    Organ odpowiedzialny w Polsce za wypłatę rent i emerytur to Zakład Ubezpieczeń Społecznych (w skrócie ZUS), a dla rolników Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (czyli KRUS). Są to odpowiedniki amerykańskiego Social Security Administration (SSA).

     

    Polsko-amerykańska umowa o zabezpieczeniu społecznym

    1 marca 2009 r. weszła w życie umowa o zabezpieczeniu społecznym podpisana między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki oraz porozumienie administracyjne w sprawie stosowania Umowy o zabezpieczeniu społecznym między tymi samymi krajami.

     

    Umowa ta oraz porozumienie stanowią postawę prawną w zakresie ustalania oraz wypłaty emerytur i rent między ZUS a Social Security Administration.

     

    Umowa wprowadza zasadę równego traktowania. W praktyce sprowadza się to do tego, że Polacy, którzy pracowali w USA i zdecydowali się na powrót do Polski są uprawnieni do świadczeń w Polsce na takich samych zasadach jak inni obywatele tego państwa. Przy obliczaniu dla nich emerytury w Polsce ZUS będzie uwzględniał czas przepracowany w Stanach Zjednoczonych.

     

    Emerytury w Polsce

    Od 1999 roku w Polsce obowiązują odrębne zasady ustalania emerytury dla:

    • osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. (emerytury są ustalane według dotychczasowych zasad);
    • osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. (emerytury ustalane według zreformowanych zasad).

     

    Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku emerytalnego oraz udowodnieniu 20-letniego (w przypadku kobiet) lub 25-letniego (w przypadku mężczyzn) okresu składkowego i okresu nieskładkowego. Wyjątkowo emerytura może być przyznana osobom, które posiadają krótszy o 5 lat staż ubezpieczeniowy, wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i 20 lat dla mężczyzn.

     

    Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w wieku emerytalnym, bez względu na liczbę udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych.

    Wysokość emerytury dla takich osób będzie jednak zależała od kilku czynników, m.in. od ilości odprowadzonych składek oraz od kwoty tzw. kapitału początkowego.

     

    Warunkiem przejścia na emeryturę jest rozwiązanie aktualnego stosunku pracy w miejscu, gdzie wnioskodawca wykonuje zatrudnienie w dacie nabycia prawa do świadczenia. Nie można być zatrudnionym zarówno w Polsce, jak i w USA.

     

    Wiek emerytalny

    W roku 2013 polski rząd zdecydował się na stopniowe podwyższanie wieku emerytalnego dla kobiet
    i mężczyzn do osiągnięcia jednakowego poziomu 67 lat. Zmiany te dotyczą kobiet urodzonych po 31 grudnia 1952 r. oraz mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1947 r.

     

    Obowiązujący dla danej grupy ubezpieczonych wiek emerytalny można sprawdzić za pomocą kalkulatora podwyższonego wieku przejścia na emeryturę, dostępnego na stronie www.mojaemerytura.zus.pl.

     

    Od października 2017 r. kobiety będą mogły znów przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lat, a mężczyźni – 65 lat; ewentualnie kontynuować pracę do ukończenia 67 roku życia (zgodnie z zasadami wprowadzonymi w 2013 r.).

     

    Decyzja o przejściu na emeryturę w wieku 60 (kobiety) albo 65 (mężczyźni) wpłynie na wysokość przyznawanego świadczenia. Wynika to z tego, że przechodząc wcześniej na emeryturę Polacy będą krócej pracować, a co za tym idzie odłożą mniej składek i będą dłużej przebywać na emeryturze. Innymi słowy: mniejszy kapitał rozłoży się na większą liczbę miesięcy.

     

    Okresy składkowe i nieskładkowe

    Okresy składkowe to przede wszystkim okresy zatrudnienia i okresy pracy. Do okresów składkowych dolicza się także m.in. okresy czynnej służby wojskowej, działalności kombatanckiej, pobierania zasiłku macierzyńskiego czy okresy wykonywania pracy przymusowej.

     

    Szczegółowe informacja na temat okresów składkowych oraz dokumentów, za pomocą których można je wykazać znajdą Państwo na stronie:

    http://www.zus.pl/default.asp?p=4&id=387#p447

     

    Okresy nieskładkowe to okresy, za które nie zostały opłacone składki, jednak z uwagi na ich specyficzny charakter podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy oraz ich wysokości.

     

    Okresami nieskładkowymi są np. okresy pobierania wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, nauki w szkole wyższej na jednym kierunku (pod warunkiem ukończenia tej nauki).

     

    Więcej informacji na temat okresów nieskładkowych można znaleźć pod następującym linkiem:

    http://www.zus.pl/default.asp?p=4&id=387#p458

     

    Kapitał początkowy

    Kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. za okresy pracy przed 1999 r. Jest to wysokość ustalana poprzez obliczenie hipotetycznej emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r., a następnie pomnożenie kwoty hipotetycznej emerytury przez średnie dalsze trwanie życia (kobiet i mężczyzn) w wieku 62 lat, ustalone na dzień 1 stycznia 1999 r.

     

    W celu obliczenia kapitału początkowego niezbędne jest złożenie wniosku i przedłożenie odpowiednich dokumentów, z których będą wynikały przebyte przed 1999 r. okresy aktywności zawodowej lub jej braku oraz wysokość osiąganych zarobków. Przy obliczaniu kapitału początkowego uwzględnia się m.in. okres opieki nad dzieckiem oraz okres ukończonych studiów wyższych.

     

    Sumowanie okresów uznawanych

     

    Jeżeli osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty w Polsce ma okresy składkowe i nieskładkowe niewystarczające do nabycia uprawnień do świadczeń na podstawie polskich przepisów prawnych, wówczas dla celów przyznania świadczenia dolicza się (sumuje) okresy uznawane przebyte w USA, pod warunkiem, że się one nie pokrywają. W oparciu o te informacje ZUS wyda decyzję o wysokości przyznanej emerytury.

     

    Wnioski

    Wnioski o emeryturę lub rentę podlegających koordynacji na podstawie umowy polsko-amerykańskiej należy składać do następującego oddziału ZUS:

     

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych

    I Oddział w Warszawie

    Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych

    ul. Kasprowicza 151

    01-949 Warszawa

     

    Jednostka ta jest właściwa w odniesieniu do osób posiadających wyłącznie polskie okresy ubezpieczenia, zamieszkałych w USA oraz posiadających łączone okresy ubezpieczenia polskie i amerykańskie.

     

    Przyznanie polskich emerytur i rent następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. 

     

    Zainteresowany wypełnia odpowiedni formularz wniosku o polskie świadczenie:

    • PL/USA 4 Wniosek o emeryturę/Wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy;
    • PL/USA 5 Wniosek o rentę rodzinną;
    • PL/USA 10 Wniosek o zasiłek pogrzebowy.

     

    Wnioskodawca zamieszkały w USA można złożyć wniosek o przyznanie polskiej emerytury lub renty w terenowej placówce SSA.

     

    Do składanego wniosku zainteresowany powinien dołączyć dokumenty uzasadniające prawo do polskich świadczeń i obliczenia ich wysokości m.in.: legitymacje ubezpieczeniowe, świadectwa pracy, zaświadczenia ZUS Rp-7, wyciągi z aktów stanu cywilnego, a w przypadku świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy – odpowiednią dokumentację medyczną oraz opinię lekarską sporządzoną na formularzu PL/USA 7.

     

    Wypłata emerytury następuje raz w miesiącu na rachunek bankowy lub gotówką za pośrednictwem Poczty Polskiej.

     

    Świadczenia wypłaca się w kwotach netto po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy ustalonej zgodnie z przepisami polskiej ustawy podatkowej.

     

    WAŻNE!

    Świadczenia zdrowotne nie zostały objęte zakresem przedmiotowym Umowy.

     

    Emeryci mieszkający w Polsce są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym. Od ich emerytury pobierana jest, poza podatkiem, także składka na ubezpieczenie zdrowotne.

     

    Osoby pobierające emeryturę lub rentę z zagranicy, a które mieszkają w Polsce są także objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

     

    Pobierane emerytury lub renty z ZUS przez osoby zamieszkałe w USA nie stanowi tytułu do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce, co oznacza, że z wypłacanych tym osobom świadczeń organ rentowy ZUS nie pobiera składki na ubezpieczenie zdrowotne w NFZ.

     

    Poszukiwania dokumentacji

     

    Osoby poszukujące swojej dokumentacji płacowej i osobowej mogą zgłosić się do:

    Państwowego Archiwum w Milanówku

    ul. Stefana Okrzei  

    05-822 Milanówek

    tel. +48 22 635 68 22

     

    Na stronie ZUS znajduje się baza zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy:

    http://www.zus.pl/default.asp?p=4&id=582

     

    Renta

     

    Zakresem polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym zostały objęte także świadczenia rentowe: 

    • renta z tytułu niezdolności do pracy;
    • renta rodzinna;
    • renta z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej;
    • jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej;
    • dodatek pielęgnacyjny, dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej;
    • zasiłek pogrzebowy.

     

    Za niezdolną do pracy uważa się osobę, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. Podstawę do wydania decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi orzeczenie komisji lekarskiej ZUS.

     

    Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne. Wszystkim uprawnionym przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która podlega podziałowi na równe części między uprawnionych.

     

    Platforma Usług Elektronicznych (PUE)

     

    Portal internetowy www.pue.zus.pl umożliwia załatwienie większości spraw związanych z ubezpieczeniami społecznymi za pośrednictwem Internetu, jak również za pośrednictwem telefonu pod numerem + 48 22 5601600 oraz SKYPE: zus_centrum_obsługi_tel.

     

    Aby skorzystać z PUE należy zarejestrować się na portalu pue.zus.pl, a następnie w ciągu 7 dni od rejestracji udać się do dowolnej placówki ZUS w celu potwierdzenia tożsamości. Potwierdzenie tożsamości możliwe jest również za pomocą profilu zaufanego ePUAP lub certyfikatu kwalifikowanego.

     

    ***

    Polecamy korzystanie z następujących stron internetowych zawierających informacje dotyczące zasad przyznawania rent i emerytur w Polsce:

    www.zus.pl

    www.pue.zus.pl

     

    Ubezpieczenie zdrowotne

     

    Publiczna służba zdrowia

    Wracając do Polski po dłuższej nieobecności może okazać się, że nie jesteśmy objęci ubezpieczeniem zdrowotnym. Ten sam problem może dotyczyć także członków naszej rodziny. Aby móc korzystać z usług służby zdrowia finansowanej ze środków publicznych musimy posiadać ważne ubezpieczenie zdrowotne w Polsce, w innym kraju Unii Europejskiej lub kraju EFTA (Islandii, Norwegii, Szwajcarii lub w Liechtensteinie).

     

    Z publicznej służby zdrowia mogą korzystać też osoby nieubezpieczone przy spełnieniu określonych kryteriów (np. nieubezpieczona kobieta w ciąży, osoby pozbawione wolności).

     

    W Polsce funkcjonuje także prywatna służba zdrowia.

     

    Obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne

    Większość osób w Polsce podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie mogą one dokonać rezygnacji z opłacania składek na państwową służbę zdrowia. Korzystanie z usług prywatnych lekarzy nie zwalnia ich z tego obowiązku.

     

    Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in.:

    • pracownicy,
    • rolnicy,
    • prywatni przedsiębiorcy,
    • osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia,
    • dzieci i młodzież do 18 roku życia,
    • emeryci,
    • renciści,
    • studenci,
    • bezrobotni zarejestrowani w urzędzie pracy.

     

    Pracownicy są zgłaszani do ubezpieczenia zdrowotnego przez pracodawcę. Składki są pobierane automatyczne co miesiąc z ich wynagrodzenia za pracę. Przedsiębiorcy dokonują zgłoszenia i opłacają składki we własnym zakresie.

     

    Do Funduszu zdrowia osoby ubezpieczone mogą zgłosić także członków swojej rodziny:

    • małżonka,
    • dzieci do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształcą się dalej – do ukończenia 26 lat, a jeżeli posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi – bez ograniczenia wieku,
    • rodziców czy dziadków, o ile wspólnie z nimi mieszkają.

     

    Pełna lista osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego dostępna jest na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia:

    http://nfz.gov.pl/

     

    Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne

    Mieszkające w Polsce osoby niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia, np. wykonujące pracę wyłącznie na podstawie umów o dzieło, takie jak twórcy czy dziennikarze, pracownicy przebywający na urlopie bezpłatnym, mogą się ubezpieczyć dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Narodowego Funduszu Zdrowia. Są obowiązani co miesiąc opłacać stosowne składki.

     

    Karta EKUZ

    Posiadacz Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) ma prawo do niezbędnych świadczeń zdrowotnych w każdym państwie członkowskim UE/EFTA.

     

    Kartę EKUZ można wyrobić w placówkach Narodowego Funduszu Zdrowia.

     

    Część III

     

    Praca

     

    Sytuacja na rynku pracy w Polsce

    Sytuacja na polskim rynku pracy poprawia się systematycznie z roku na rok. W roku 2016 zanotowano rekordowo niskie bezrobocie. Jest to dobra wiadomość dla gospodarki, cieszy też pracowników, którzy mogą żądać wyższych płac. W niektórych branżach pracodawcy mają coraz większe problemy ze znalezieniem rąk do pracy, zwłaszcza do prostych zajęć. Zgodnie z danymi przekazanymi przez Główny Urząd Statystyczny stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce w listopadzie 2016 r. wyniosła 8,2%. To wynik najlepszy od końca 1991 r. (rekordowy poziom bezrobocia w Polsce został osiągnięty w luty 2003 r. i wyniósł on 20,7%).

     

    Źródło: Główny Urząd Statystyczny

     

    Sytuacja na polskim rynku pracy jest jednak zróżnicowana na poziomie województw. Największe bezrobocie zostało zanotowane w województwie warmińsko-mazurskim, kujawsko-pomorskim i zachodniopomorskim. Najniższe bezrobocie występuje w    województwie wielkopolskim, śląskim, mazowieckim i małopolskim.

     

    Większe bezrobocie panuje na wsi w porównaniu z ośrodkami miejskimi.

     

    Osoby pozostające na bezrobociu mogą liczyć na pomoc ze strony urzędów pracy. Wypłacają one zasiłki dla bezrobotnych, pośredniczą w znalezieniu pracy, oferują liczne formy wsparcia (szkolenia, dotacje, staże).

     

    Aktualnie dobrze przedstawia się sytuacja pracowników biurowych, operatorów i monterów maszyn i urządzeń oraz pracowników przy pracach prostych. Systematycznie zwiększa się odsetek bezrobotnych wśród osób legitymujących się dyplomami wyższych uczelni.

     

    Polska w sposób widoczny nadrobiła dystans w zakresie bezrobocia w stosunku do innych krajów Unii Europejskiej. W roku 2004 (data przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej) bezrobocie w Polsce wynosiło 19%. Wówczas nasz dystans do UE wynosił 10,6 punktu procentowego. W latach 2004-2006 byliśmy krajem o najwyższej stopie bezrobocia w UE. Aktualnie w wielu krajach Unii Europejskiej bezrobocie jest znacznie wyższe niż w Polsce (w Grecji czy Hiszpanii nawet prawie trzykrotnie). Wyższy poziom bezrobocia został zanotowany także m.in. w Chorwacji, Francji, Irlandii czy we Włoszech. 

     

    Źródło: EUROSTAT

     

    Niskie bezrobocie ma wpływ na płace pracowników. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w Polsce w sektorze przedsiębiorstw stale wzrasta i pod koniec 2016 r. wyniosło 4.330 zł (4.121 zł w 2015 r.). Trzeba jednak pamiętać, że jest to wynagrodzenie brutto. Od tej kwoty należy odjąć składki pobierane automatycznie przez pracodawcę na ubezpieczenie zdrowotne i chorobowe, podatek oraz składki emerytalno-rentowe.

     

    Wśród najlepiej opłacanych sektorów znalazły się informacja i komunikacja, obsługa rynku nieruchomości, przemysł oraz sektor przedsiębiorstw. W tych branżach panuje też najniższe bezrobocie. Zdarza się, że liczba ofert pracy przewyższa liczbę osób poszukujących zatrudnienia.

     

    W Polsce obowiązuje minimalne wynagrodzenie za pracę. Płaca minimalna od 1 stycznia 2017 r. wynosi 2.000,00 zł brutto. Pracodawcy w Polsce nie mogą wypłacać pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę, pracującym na cały etat wynagrodzenia niższego od tej kwoty.

     

    Średnia emerytura w Polsce wynosi aktualnie około 2083 zł brutto.

     

    Poszukiwania pracy

    Poszukiwania pracy dobrze rozpocząć jeszcze przed powrotem do kraju.

     

    Warto poinformować rodzinę, znajomych i przyjaciół, że rozważamy powrót do kraju i w związku z tym szukamy interesujących ofert oraz nowego zajęcia. Trzeba pamiętać, że część ofert pracy w  ogóle nie pojawia się w gazetach czy Internecie, a pracodawcy wolą zatrudniać osoby z polecenia.

     

    Oferty z ogłoszeniami można znaleźć w Internecie, w prasie, w powiatowych urzędach pracy, prywatnych biurach pośrednictwa pracy oraz np. w systemie Europejskich Służb Zatrudnienia EURES. Warto brać udział także w targach pracy lub samodzielnie wyszukiwać pracodawców w interesujących nas branżach i wysyłać do nich swoje aplikacje.

     

    Najbardziej popularne portale internetowe, na których zamieszczane są ogłoszenia o pracę to:

    www.pracuj.pl

    www.gazetapraca.pl

    www.praca.money.pl

    www.gumtree.pl

    www.gratka.pl

     

    Odpowiadając na ogłoszenie w sprawie pracy w załączeniu należy przesłać swoje CV oraz list motywacyjny. Warto dołączyć także referencje od poprzednich pracodawców, skany dyplomów czy certyfikatów. W CV powinno się znaleźć oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych do celów rekrutacji. Porady w zakresie sporządzenia profesjonalnego CV oraz listu motywacyjnego można znaleźć np. pod linkiem: https://interviewme.pl/blog

     

    Warto rozważyć założenie profilu na stronie serwisów społecznościowych, specjalizujących się w kontaktach zawodowo-biznesowych takich jak:

    www.linkedin.com

    www.goldenline.pl

     

    Osoby zainteresowane podjęciem pracy w administracji samorządowej  i rządowej mogą wyszukiwać ogłoszenia w Biuletynach Informacji Publicznej (są one dostępne na stronach urzędów administracji rządowej, marszałkowskich i wojewódzkich, a także urzędów miast, powiatów i gmin). Instytucje te są zobowiązane do zamieszczania w BIP informacji o postępowaniach kwalifikacyjnych, a nabór jest otwarty i konkurencyjny. Oznacza to, że każdy może starać się o pracę w administracji.

     

    Urzędy pracy

    W każdym powiecie w Polsce funkcjonuje powiatowy urząd pracy (PUP). Aby uzyskać status osoby bezrobotnej trzeba najpierw zarejestrować się we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania urzędzie pracy. W pierwszej kolejności należy umówić się na spotkanie (najlepiej za pośrednictwem strony internetowej wybranego urzędu). Na pierwszą wizytę w urzędzie pracy koniecznie trzeba zabrać ze ważny dokument tożsamości, oryginały swoich świadectw pracy, dyplomów i świadectw ukończenia uczelni wyższych czy szkół oraz inne dokumenty, z których będą wynikać nasze kwalifikacje oraz przebyty staż pracy. Szczegółową listę wymaganych dokumentów można znaleźć na stronie internetowej powiatowych urzędów pracy.  

     

    Jeśli pracowaliśmy w kraju, w którym nie ma obowiązku ani zwyczaju wystawiania świadectw pracy przy rejestracji w urzędzie pracy należy przedłożyć dokumenty potwierdzające rozpoczęcie i zakończenie zatrudnienia u danego pracodawcy czy potwierdzające okres otrzymywania wypłat za pracę.

     

    Osoba zarejestrowana jako bezrobotna podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przy spełnieniu odpowiednich warunków może także ubiegać się o wypłatę zasiłku.

     

    WAŻNE!

    Osoby powracające z zagranicy mogą także – bez rejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy – korzystać z porad zawodowych czy zajęć aktywizacyjnych oferowanych przez Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej, działające w ramach wojewódzkich urzędów pracy (WUP-ów).

     

    Adresy, telefony oraz informacje o stronach internetowych powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy dostępne są na stronie internetowej www.psz.praca.gov.pl.

     

    Szkolenia dofinansowane z funduszy unijnych

     

    Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest jednym z pięciu głównych funduszy, poprzez które Unia Europejska wspiera rozwój społeczno-gospodarczy wszystkich krajów członkowskich. Jego zasoby finansowe inwestuje się w ludzi. Szczególnie tych, którzy mają trudności ze znalezieniem pracy. Więcej informacji na temat Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Programu Kapitał Ludzki można znaleźć na stronie http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/efs/.

     

    W Internecie można znaleźć także wiele innych stron, na których znajdują się ogłoszenia o szkoleniach finansowanych z UE. Strona internetowa www.szkolenia-ue.pl to ogólnopolski, fachowy portal prezentujący wiarygodne zestawienie aktualnie przeprowadzanych szkoleń finansowanych z Unii Europejskiej lub dofinansowanych z EFS oraz szkoleń o tematyce unijnej. Strona www.efs.pl  zawiera ofertę szkoleń i studiów organizowanych przez Wyższe Szkoły Bankowe funkcjonujące w różnych miastach w Polsce. Na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości powstał portal www.inwestycjawkadry.pl. Jest to baza szkoleń i studiów podyplomowych.

     

    Wzięcie udziału w szkoleniach jest szansą na uzupełnienie swoich kwalifikacji zawodowych oraz podwyższenie swojej konkurencyjności na rynku pracy.

     

    Formy zatrudnienia

    W Polsce funkcjonują różne formy dotyczące zatrudniania pracowników. Podstawową formą zatrudnienia jest umowa o pracę. Ten rodzaj zatrudnienia gwarantuje pracownikowi m.in. ubezpieczenie zdrowotne i chorobowe, płatny urlop wypoczynkowy czy macierzyński. Pracownik ma zagwarantowaną płacę minimalną, a na wypadek choroby nie pozostanie bez środków do życia. Pracodawca opłaca za pracownika co miesiąc także składki emerytalno-rentowe. Zgodnie z polskim kodeksem pracy funkcjonują różne formy umów o pracę, w szczególności: umowa na okres próbny, umowa na czas określony oraz umowa na czas nieokreślony.

     

    Pracodawcy bardzo często proponują zatrudnienie pracowników w ramach stosunków cywilnoprawnych (czyli takich, gdzie nie mają zastosowania przepisy kodeksu pracy, a mniej korzystne przepisy kodeksu cywilnego) - umowy zlecenie czy umowy o dzieło.

     

    Pracownicy zatrudnieni w ramach umowy zlecenia co do zasady także podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu i chorobowemu. Umowa o dzieło nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym, czyli pracodawca nie odprowadzane za pracownika składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych i chorobowych. Nie jest też odprowadzana składka zdrowotna. Z punktu widzenia pracownika jest to zatem najmniej korzystna forma zatrudnienia.

     

    Zdarza się, że pracodawcy sugerują, aby ich przyszły pracownik otworzył swoją własną działalność gospodarczą. Strony w takim wypadku związują się umową o współpracy.

     

    Działalność gospodarcza

     

    Formy działalności gospodarczej w Polsce

    Wiele osób w Polsce decyduje się na samodzielne założenie działalności gospodarczej. Otwarcie własnego biznesu może być szansą na pełne wykorzystanie doświadczenia zdobytego za granicą, realizację swoich marzeń czy też przeniesienia na polski grunt rozwiązań funkcjonujących już w innych krajach.

     

    W Polsce przedsiębiorców możemy podzielić na przedsiębiorców indywidualnych oraz spółki. Indywidualni prywatni przedsiębiorcy (samozatrudnieni) wraz z otwarciem działalności nie uzyskują osobowości prawnej. Pozostają w rozumieniu przepisów osobami fizycznymi.

     

    Spółki dzielą się na kapitałowe i osobowe. Spółki kapitałowe (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne) są osobami prawnymi. Spółki osobowe (spółki jawne, spółki partnerskie spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne) są nazywane potocznie ułomnymi osobami prawnymi. Wspólnicy takich podmiotów ponoszą większą odpowiedzialność za działania spółki niż w przypadku spółek kapitałowych.

     

    Polskie prawo dopuszcza także możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w formie oddziału lub przedstawicielstwa przedsiębiorstwa zagranicznego.

     

    Spółki cywilne nie mają oddzielnej osobowości prawnej. To grupa przedsiębiorców (co najmniej dwóch), którzy prowadzą razem biznes. Aby zawiązać spółkę cywilną każdy z przyszłych wspólników musi otworzyć swoją działalność gospodarczą, a następnie wspólnicy mogą podpisać ze sobą umowę.

     

    Wszystkie wyżej opisane spółki różnią się między innymi zakresem odpowiedzialności wspólników oraz zasadami opodatkowania.

     

    Założenie własnej firmy

    Większość formalności związanych z założeniem własnej jednoosobowej działalności gospodarczej możemy załatwić aktualnie przez Internet.

     

    W pierwszej kolejności należy określić czym nasza firma ma się zajmować i wybrać rodzaj działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Spis kodów PKD można znaleźć na stronie GUS (Głównego Urzędu Statystycznego):

    http://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/pkd_07/pkd_07.htm

     

    Aby osoba fizyczna mogła rozpocząć działalność gospodarczą powinna uzupełnić i złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

     

    Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej CEIDG:

    https://prod.ceidg.gov.pl/ceidg.cms.engine/

     

    Wniosek można podpisać elektronicznie albo w urzędzie gminy. Wniosek jest bezpłatny.

     

    Wniosek ten stanowi jednocześnie zgłoszenie do ZUS/KRUS jako płatnika składek, do GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego. Jeżeli przedsiębiorca będzie płatnikiem podatku VAT powinien złożyć samodzielnie w urzędzie skarbowym formularz VAT-R. Wniosek ten jest również zwolniony z opłaty. Jeśli chcemy zgłosić się do ubezpieczenia społecznego, będziemy musieli udać się także do placówki ZUS (płatnik składek może ale nie musi być ubezpieczonym). Formalności nie są jednak tak skomplikowane jak się to powszechnie wydaje.

     

    NIP

    Numerem identyfikacyjnym przedsiębiorcy w CEIDG jest numer identyfikacji podatkowej (NIP). Jeżeli wnioskodawca nie posiada, bądź nie pamięta swojego NIP powinien we wniosku o wpis do CEIDG zaznaczyć rubrykę "Nie posiadam numeru NIP". Po zarejestrowaniu działalności gospodarczej NIP zostanie nadany/zweryfikowany i umieszczony we wpisie przedsiębiorcy w CEIDG automatycznie.

     

    Mały ZUS

    Na przedsiębiorcy ciążą większe formalności aniżeli na osobie zatrudnionej. Przedsiębiorca musi bowiem samodzielnie rozliczać i opłacać podatki oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Sporą zachętą dla osób zamierzających prowadzić swoje własne przedsiębiorstwo jest możliwość opłacania przez pierwsze dwa lata tzw. małego ZUSu. Preferencja polega na opłacaniu znacznie niższych składek na ubezpieczenia społeczne, dzięki czemu więcej pieniędzy zostaje w kieszeni początkującego przedsiębiorcy.

     

    Wsparcie dla przedsiębiorców

    Przedsiębiorcy w Polsce mogą liczyć na liczne formy wsparcia ze strony Państwa oraz Unii Europejskiej. O wsparcie, między innymi o dofinansowanie należy pytać między innymi w:

    • powiatowych urzędach pracy,
    • Banku Gospodarstwa Krajowego (który prowadzi program Pierwszy biznes - Wsparcie w starcie),
    • Polsko–Amerykańskim Funduszu Przedsiębiorczości,
    • Akademickich Inkubatorach Przedsiębiorczości,
    • Ministerstwie Rozwoju Regionalnego (które dysponuje funduszami strukturalnymi),
    • Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

     

    Założenie spółki

    Założenie spółki osobowej lub kapitałowej wymaga większych formalności oraz wiąże się z większymi kosztami. Wnioski składa się do właściwego ze względu na siedzibę spółki wydziału gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) przy niektórych sądach rejonowych. Listę takich wydziałów można znaleźć na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości:

    https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/krajowy-rejestr-sadowy/adresy/

     

    Wniosek do KRS podlega opłacie. W przypadku niektórych typów spółek niezbędna jest także wizyta u notariusza.

     

    Formularze zgłoszeniowe można pobrać w siedzibie sądu oraz ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości:

    https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/krajowy-rejestr-sadowy/formularze-wnioskow-wykorzystywanych-w-krs/

     

    Aktualnie istnieje możliwość założenia spółki z o.o. przez Internet przy wykorzystaniu gotowego wzorca umowy.

     

    W zależności od rodzaju spółki we wniosku do sądu należy zgłosić dane wspólników, osoby wchodzące w skład zarządu, majątek spółki - kapitał, przedmiot jej działalności, siedzibę oraz nazwę.

     

    Przeniesienie spółki zagranicznej do Polski polega na powołaniu nowej spółki w Polsce. Nie ma też możliwości połączenia firmy zagranicznej z firmą polską.

     

    Podatki

     

    Rodzaje podatków

    Podatki stanowią główne źródło dochodów państwa oraz umożliwiają finansowanie jego działalności. Dzięki podatkom państwo ma pieniądze na opłacanie szkół, szpitali, budowę dróg czy wspieranie najuboższych.

     

    System podatkowy w Polsce jest dość skomplikowany. Wyróżnia się różne rodzaje podatków, w zależności od podmiotu opodatkowania (czyli kto jest opodatkowany), przedmiotem (czyli co podlega opodatkowaniu) oraz sposobem poboru podatku (czyli trybem i warunkami płatności). Aktualnie w Polsce wyróżniamy 13 rodzajów podatków. Dziesięć spośród nich to podatki bezpośrednie, takie jak:

    1. podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT),
    2. podatek dochodowy od osób prawnych (CIT),
    3. podatek od spadków i darowizn,
    4. podatek od czynności cywilnoprawnych,
    5. podatek rolny,
    6. podatek leśny,
    7. podatek od nieruchomości,
    8. podatek od środków transportowych,
    9. podatek tonażowy,
    10. podatek od wydobycia niektórych kopalin,

     

    a trzy to podatki pośrednie to:

    1. podatek od towarów i usług (VAT),
    2. podatek akcyzowy,
    3. podatek od gier.

     

    Podatki pośrednie to takie podatki, które nie są płacone bezpośrednio na rzecz urzędu skarbowego, lecz są uiszczane przy nabywaniu określonego dobra czy usługi.

     

    Jak rozliczyć się z urzędem skarbowym?

    Każda osoba fizyczna, która osiągnęła dochód w danym roku kalendarzowym musi złożyć zeznanie podatkowe. Zeznanie składa się na formularzu PIT do urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania podatnika.

     

    Termin na złożenie zeznania podatkowego mija na koniec kwietnia następnego roku. Może okazać się, że musimy dopłacić określoną kwotę na rzecz urzędu skarbowego. Zdarza się, że to urząd skarbowy zwraca podatnikowi nadpłacony wcześniej podatek.

     

    Jeśli byliśmy zatrudnieni w Polsce na podstawie umowy o pracę czy np. na podstawie umowy zlecenia, to nasz pracodawca dostarczy nam wcześniej odpowiednie dokumenty potrzebne do złożenia zeznania podatkowego. Zeznanie do urzędu skarbowego musimy złożyć jednak samodzielnie.

     

    W Polsce podatek można rozliczyć wspólnie z małżonkiem lub dziećmi.

     

    Obliczając podatek można od niego odliczyć ulgi, np. ulgę na dziecko, składkę zdrowotną. Co do pewnych grup osób obowiązują również zwolnienia podatkowe.

     

    Każdy podatnik ma prawo przekazania 1% ze swojego podatku na wybraną przez siebie organizację pożytku publicznego. Podatnik nie oddaje wtedy całego swojego podatku do budżetu państwa, ale może wesprzeć jedną z organizacji społecznych, fundację, stowarzyszenie.

     

    WAŻNE!

    Podatnicy muszą wypełnić swoje rozliczenie podatkowe na specjalnych dokumentach, zwanych
    PIT-ami. Formularze PIT-ów są dostępne w każdym urzędzie skarbowym.

     

    W Polsce obowiązuje bardzo wiele rodzajów PIT-ów – to, na którym się rozliczamy zależy od bardzo wielu czynników. Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym może być składane na podstawie PIT-ów 36, 36-L, 37, 38 i 39.  Przed wypełnieniem
    PIT-u należy upewnić się, który z wielu dokumentów PIT znajduje zastosowanie do konkretnej sytuacji! W tym celu najlepiej skontaktować się z urzędem skarbowym lub księgowym.

     

    Deklaracja VAT

    Każdy z nas płaci podatek od towarów (VAT) kupując różne rzeczy, np. artykuły spożywcze, ubrania, kosmetyki, a także korzystając z usług, np. fryzjera, prawnika, lekarza. Podatek ten najczęściej jest już wliczony w cenie towaru czy usługi. Mówi się wtedy o cenie brutto.

     

    Przedsiębiorcy, którzy sprzedają towary lub świadczą usługi są podatnikami VAT. Obowiązek ten nie dotyczy konsumentów.

     

    Aby przedsiębiorca mógł rozliczyć podatek VAT musi w tym celu wypełnić druk VAT-7 przy rozliczeniu miesięcznym lub VAT-7 K przy rozliczeniu kwartalnym. Wypełnione druki należy złożyć w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce prowadzenia działalności.

     

    Podatek od spadków i darowizn

    Co do zasady otrzymanie darowizny lub nabycie spadku wiąże się z obowiązkiem podatkowym. Obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza czy przekazania daowizny. Istnieje jednak szereg zwolnień z tego podatku. Zwolnienia przysługują przede wszystkim rodzinie spadkodawcy lub darczyńcy.

     

    Dochody uzyskane za granicą

    Polscy podatnicy pracujący w USA muszą rozliczyć się z podatku od wynagrodzenia uzyskanego za granicą. Deklarację podatkową składać będą oni co do zasady podwójnie. Po pierwsze zmuszeni będą rozliczyć się w USA, wskazując w deklaracji podatkowej tamtejsze zarobki, ulgi podatkowe i podatek do zapłaty lub nadwyżkę zaliczek nad podatkiem należnym (w wyniku czego uzyskają zwrot podatku). Niezależnie od tego obowiązku podatnik zmuszony jest dokonać rozliczenia podatkowego w Polsce.

     

    Rozliczenie wynagrodzenia polskich obywateli, pochodzące z USA opiera się o polską ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz o umowę między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisaną w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r.

     

    Wynagrodzenia pochodzące z USA rozlicza się w Polsce w oparciu o tzw. zasadę proporcjonalnego odliczenia. W konsekwencji polski rezydent podatkowy obniża podatek obliczony w Polsce od całości swoich wynagrodzeń, o kwotę podatku zapłaconego w USA. Odliczenie podatku zagranicznego nie jest jednak pełne, lecz jedynie proporcjonalne do kwot zarobionych w Polsce i USA.

     

    Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, należy złożyć PIT-36. Załącznikiem do tego zeznania podatkowego jest w szczególności formularz PIT/ZG oraz PIT/O.

     

    ***

    Polecamy korzystanie z następujących stron internetowych zawierających porady związane z powrotem do kraju oraz informacje dot. obowiązujących procedur prawnych i sposobu załatwiania spraw urzędowych:

    www.powroty.gov.pl

    www.obywatel.gov.pl

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: